Que é o TDAH?

O trastorno por déficit de atención con hiperactividad ou TDAH (ADHD en inglés por attention-deficit hyperactivity disorder) é un trastorno crónico do desenvolvemento neuropsiquiátrico frecuentemente diagnosticado na infancia e que pode persistir na idade adulta, que se caracteriza por inatención (distracción moderada a grave, períodos de atención breve), hiperactividad (inquietude motora) e comportamento impulsivo (inestabilidade emocional e condutas impulsivas)

TDAH


TDAH son as siglas de Trastorno por Déficit de Atención e Hiperactividad. Trátase dun trastorno de carácter neurobiológico orixinado na infancia que implica un patrón de déficit de atención, hiperactividad e/ou impulsividad, e que en moitas ocasións está asociado con outros trastornos comórbidos. É fundamental para o diagnóstico de TDAH evaluar que estes síntomas nucleares que comentamos ( déficit de atención, hiperactividad e impulsividad) preséntense:

1. Desde unha idade temprana: antes dos 12 anos.

2. Cunha intensidade e frecuencia superior á normal para a idade e a etapa de desenvolvemento do neno.

3. Que deterioren ou interfiran en forma significativa no rendemento do neno en dous ou máis dos ámbitos da súa vida: escolar ou laboral, familiar e social.

4. Non ser causados por outro problema médico, un tóxico, unha droga ou outro problema psiquiátrico.

Pese a que poida existir sospeita clínica en nenos de menos de 6 anos o diagnóstico de TDAH require superar esta idade. Ademais, é frecuente que o TDAH recoñézase nos nenos cando comeza a educación primaria, coincidindo con dificultades no rendemento escolar e a presentación de disfunciones sociais

SÍNTOMAS


Criterios do DSM-5 para el TDAH

 

As persoas con TDAH mostran un patrón persistente de falta de atención ou hiperactividad/impulsividad que interfere co funcionamento ou o desenvolvemento:

O Trastorno por Déficit de Atención e Hiperactividad (TDAH) ten 3 síntomas nucleares (principais):


– Falta de atención

– Hiperactividad

– Impulsividad

1. FALTA DE ATENCIÓN:

Seis ou máis síntomas de falta de atención para nenos de ata 16 anos de idade, ou cinco ou máis para adolescentes de 17 anos de idade ou máis e adultos. Os síntomas de falta de atención estiveron presentes durante polo menos 6 meses e son inapropiados para o nivel de desenvolvemento da persoa.

  • Non logra prestar adecuada atención aos detalles ou comete erros por descoido nas actividades escolares, no traballo ou noutras actividades.
  • Ten problemas para manter a atención en tarefas ou actividades recreativas.
  • Parecese que non escoita cando se lle fala directamente.
  • Non cumpre as instrucións e non logra completar as actividades escolares, as tarefas do fogar ou as responsabilidades do lugar de traballo (p. ex., perde a concentración, desvíase).
  • Ten problemas para organizar tarefas e actividades.
  • Evita, lle disgustan ou se nega a facer tarefas que requiren realizar un esforzo mental durante un periodo prolongado (como as actividades ou as tarefas escolares).
  • Perde cousas necesarias para as tarefas e actividades (p. ex., materiais escolares, lápices, libros, ferramentas, billeteras, chaves, papeis, anteojos, teléfonos celulares).
  • Distráese con facilidade.
  • Esquécese das cousas durante as actividades diarias.

A MENUDO..Non logra prestar adecuada atención aos detalles ou comete erros por descoido nas actividades escolares, no traballo ou noutras actividades.
 

Ten problemas para manter a atención en tarefas ou actividades recreativas.
 

Parecese que non escoita cando se lle fala directamente.
 

Non cumpre as instrucións e non logra completar as actividades escolares, as tarefas do fogar ou as responsabilidades do lugar de traballo (p. ex., perde a concentración, desvíase).
 

Ten problemas para organizar tarefas e actividades.
 

Evita, lle disgustan ou se nega a facer tarefas que requiren realizar un esforzo mental durante un periodo prolongado (como as actividades ou as tarefas escolares).
 

Perde cousas necesarias para as tarefas e actividades (p. ex., materiais escolares, lápices, libros, ferramentas, billeteras, chaves, papeis, anteojos, teléfonos celulares).
 

Distráese con facilidade.
 

Esquécese das cousas durante as actividades diariaNon logra prestar adecuada atención aos detalles ou comete erros por descoido nas actividades escolares, no traballo ou noutras actividades.
 

Ten problemas para manter a atención en tarefas ou actividades recreativas.
 

Parecese que non escoita cando se lle fala directamente.
 

Non cumpre as instrucións e non logra completar as actividades escolares, as tarefas do fogar ou as responsabilidades do lugar de traballo (p. ex., perde a concentración, desvíase).
 

Ten problemas para organizar tarefas e actividades.
 

Evita, lle disgustan ou se nega a facer tarefas que requiren realizar un esforzo mental durante un periodo prolongado (como as actividades ou as tarefas escolares).
 

Perde cousas necesarias para as tarefas e actividades (p. ex., materiais escolares, lápices, libros, ferramentas, billeteras, chaves, papeis, anteojos, teléfonos celulares).
 

Distráese con facilidade.
 

Esquécese das cousas durante as actividades diariaNon logra prestar adecuada atención aos detalles ou comete erros por descoido nas actividades escolares, no traballo ou noutras actividades.
 

Ten problemas para manter a atención en tarefas ou actividades recreativas.
 

Parecese que non escoita cando se lle fala directamente.
 

Non cumpre as instrucións e non logra completar as actividades escolares, as tarefas do fogar ou as responsabilidades do lugar de traballo (p. ex., perde a concentración, desvíase).
 

Ten problemas para organizar tarefas e actividades.
 

Evita, lle disgustan ou se nega a facer tarefas que requiren realizar un esforzo mental durante un periodo prolongado (como as actividades ou as tarefas escolares).
 

Perde cousas necesarias para as tarefas e actividades (p. ex., materiais escolares, lápices, libros, ferramentas, billeteras, chaves, papeis, anteojos, teléfonos celulares).
 

Distráese con facilidade.
 

Esquécese das cousas durante as actividades diaria

 2. HIPERACTIVIDAD E IMPULSIVIDAD

 

Seis ou máis síntomas de hiperactividad/impulsividad para nenos de ata 16 anos de idade, ou cinco ou máis para adolescentes de 17 anos de idade ou máis e adultos. Os síntomas de hiperactividad/impulsividad estiveron presentes durante polo menos 6 meses ao momento que son perjudiciales e inapropiados para o nivel de desenvolvemento da persoa:

Móvese nerviosamente ou dá golpecitos coas mans ou os pés, ou se retorce no asento
 

  • Deixa o seu asento en situacións nas que se espera que se quede sentado. 
  • Corre ou rube en situacións nas que non é adecuado (en adolescentes ou adultos pode limitarse a unha sensación de inquietude)
     Non pode xogar ou participar en actividades recreativas de xeito tranquilo. 
  • Atópase  en movemento e actúa coma se impulsáseo un motor
    Fala de xeito excesivo.
  • Solta unha resposta antes de que se termine a pregunta.
  • Cústalle esperar a súa quenda.
  • Interrompe a outros ou se entromete (p. ex., métese en conversacións ou xogos
  • Ademais, débense cumprir as seguintes condicións:
  •  Varios dos síntomas de falta de atención ou hiperactividad/impulsividad presentáronse antes dos 12 anos de idade.
  • Varios dos síntomas preséntanse en dous ou máis contextos (como no fogar, a escola ou o traballo; con amigos ou familiares; noutras actividades).
  • Hai indicios claros de que os síntomas interferen co funcionamento social, escolar e laboral, ou que reducen a súa calidade.

Os síntomas non teñen unha explicación mellor si asóciallos a outro trastorno mental (como trastorno do humor, trastorno de ansiedade, trastorno disociativo ou trastorno da personalidade). Os síntomas non ocorren só durante o curso de episodios de esquizofrenia ou outro trastorno psicótico.

 

 

COMO PODE PRESENTARSE O TDAH?

Existen tres posibles presentacions no TDAH, coas súas características diferenciadas:

N

Presentación con predominación de hiperactividad/impulsividad

Si presentáronse suficientes síntomas de hiperactividad/impulsividad, pero non de falta de atención, durante os últimos seis meses

N

Presentación na que predomina a falta de atención

Si presentáronse suficientes síntomas de falta de atención, pero non de hiperactividad/impulsividad, durante os últimos seis meses.

N

Presentación Combinada

Si presentáronse suficientes síntomas de ambos criterios, os de falta de atención e os de hiperactividad/impulsividad, durante os últimos 6 meses.

 

 

Dado que os síntomas poden cambiar co paso do tempo, a presentación tamén pode cambiar co tempo.

Estes síntomas poden manifestarse cunha intensidade variable en cada paciente e poden presentarse de forma independente. Polo tanto, o perfil sintomatológico dos afectados variará en intensidade e en presentación (en función dos síntomas predominantes)

Non todo o que parece TDAH o é.

É frecuente atopar estas características de falta de atención, hiperactividad ou impulsividad en condutas propias da infancia, posto que é natural que os nenos estean moi activos, presten pouca atención, escoiten pouco? Pero é importante diferenciar entre un comportamento ?normal? e un que non o é.

Para que se poida suscitar un posible diagnóstico de TDAH, débense cumprir os seguintes criterios marcados por o DSM-5 (Manual Diagnóstico e Estatístico de Trastornos Mentais, quinta edición)

  • Manifesta estas condutas ou algunhas delas de forma desproporcionada comparado cos outros nenos da súa idade e respecto de o seu grado de desenvolvemento.
  • Está presente desde unha idade temprana (antes dos 12 anos).
  • Afecta en polo menos dous ambientes distintos da vida do neno: escolar, social e/ou familiar.
  • Deteriora significativamente a súa calidade de vida. Non é causado por un problema médico, tóxico ou outro problema psiquiátrico

É importante acudir a un profesional da saúde especializado en TDAH para que poida realizar un diagnóstico clínico apropiado e evitar así un diagnóstico erróneo.

DIAGNÓSTICO


O diagnóstico do TDAH:

Ha de basearse nunha valoración minuciosa para excluír outras posibles causas das dificultades do neno, o que inclúe información da súa familia, dos seus profesores e unha avaliación por parte de profesionais sanitarios das diferentes áreas: psiquiatras infantís, psicólogos infantís, pediatras, neuropsiquiatras, neuropsicólogos, etc.

A avaliación deste complexo trastorno debe realizarse desde unha perspectiva multiprofesional que aborde tanto a avaliación psicolóxica, a educativa e médica.

Protocolo de avaliación do TDAH:

La evaluación de este complejo trastorno debe realizarse desde una perspectiva multiprofesional que aborde tanto la evaluación psicológica, la educativa y médica.

Non existe unha proba única que por si soa permita facer un diagnóstico exclusivo e confiable. Para establecer o xuízo diagnóstico final é necesario solicitar información das diferentes fontes que rodean e interveñen no neno e realizar observacións sistemáticas das súas condutas e a valoración retrospectiva do seu comportamento desde as idades máis tempranas.

A avaliación do TDAH debe incluir:

1. Un exame médico completo para evaluar a saúde xeral do neno e descartas problemas de tipo visual, auditivo, anemias ou a falta de compoñentes vitais para o seu saúde.

2. Unha avaliación psicolóxica profesional para ter unha idea clara da condición emocional do neno, incluíndo probas de capacidade intelectual e de desenvolvemento cognitivo.

3. Unha avaliación familiar para a cal utilízanse as escalas de comportamento

. 4. Unha avaliación escolar que inclúa a historia académica e de comportamento do neno no aula. O diagnóstico basearase no cumprimento dos criterios de o DSM-V, que son os criterios diagnósticos establecidos pola Academia Americana de Psiquiatría (1994) ou os criterios de a CIE-10 (1992) recoñecidos e establecidos pola OMS.

TRATAMIENTO


O tratamento do TDAH debería ser multimodal e individualizado, tendo en conta ao paciente e á súa familia. O obxectivo do tratamento multimodal é diminuír os síntomas ao mesmo tempo que se reducen as complicaciones derivadas do trastorno e o impacto negativo que pode ter na vida dos pacientes e da súa contorna.

O tratamento multimodal do TDAH implica tres achegamentos:

– tratamento farmacolóxico

-tratamento cognitivo-conductual 

– tratamento psicoeducativo (pais e profesores)

Por iso é polo que o tratamento multimodal tamén se coñeza como tratamento combinado, xa que require varios enfoques e a implicación de diferentes profesionais..

Segundo os resultados dos estudos realizados, o tratamento farmacolóxico sería o método máis efectivo para reducir os síntomas nucleares do TDAH (déficit de atención, hiperactividad e impulsividad), e o tratamento psicolóxico (conductual e psicoeducativo) axudaría fundamentalmente á mejoría das funcións executivas (habilidades cognitivas como empezar tarefas, organizarse, planificar cousas).

E é que se demostrou que educar ao paciente e á familia sobre o trastorno, adaptar a contorna ás necesidades de cada persoa e mellorar as habilidades de abordaje dos pacientes, pais e educadores, poden axudar a obter bos resultados no tratamento do TDAH, cando se combina cunha intervención farmacolóxica.

¿QUERES MAIS INFORMACIÓN?

Si estás interesado en coñecer máis achega do TDAH ou tes calquera outra dúbida estaremos encantados de que nos escribas.

14 + 9 =